अखिल नेपाल फुटबल संघ (एन्फाले महिला फुटबल) को विकास गर्न सार्वजनिक गरेका कार्यक्रमहरु शतप्रतिशत कार्यान्वयन हुनसके आउँदो केहि वर्षभित्र महिला फुटबलले ठूलो फड्को मार्नेछ।
तर, योजना बनाएर मात्रै हुँदैन । ति योजनाहरुलाई सफल बनाउन अन्य धेरै कुराहरु माथि ध्यान पुर्याउनु पर्छ । उदाहरणका लागि क्लबहरुका लागि आवश्यक पर्ने प्रशिक्षक हुन् । ति प्रशिक्षकहरुलाई पटक पटक रिफ्रेसर कोर्स गराउनु पर्छ । चाहे ति रिफ्रेसर कोर्स नेपालमा नै हुन् या विदेशमा । प्रशिक्षक राम्रो हुनैपर्छ।
प्रशिक्षक स्वप्त द्रष्टा हुनुपर्छ । प्रशिक्षक, सफलता र असफलता स्वीकार्ने हुनुपर्छ । प्रशिक्षक सधैं जिज्ञासु हुनुपर्छ । प्रशिक्षक अध्ययनशिल हुनुपर्छ । प्रशिक्षक अनुसन्धान बेत्ता हुनुपर्छ।
खेलाडीहरुले राम्रो खेल खेले भने त्यसको जस प्रशिक्षकलाई जान्छ । अनि नराम्रो खेले भने त्यसको अपजस पनि प्रशिक्षकलाई नै जान्छ । अतः क्लबको इज्जत भनेको शिक्षित, अनुभवी, अनुसन्धानबेत्ता प्रशिक्षक नै हो । यस सन्दर्भमा क्लबहरु सगज हुनैपर्छ।
त्यसपछि क्लबहरुको प्राक्टिस ग्राउण्डमा हुनुपर्छ । कतिपय क्लबहरुको प्राटिक्स ग्राउण्ड छैन । अत: क्लबहरुलाई प्राटिक्स ग्राृउण्डको व्यवस्था मिलाई दिनुपर्छ ।
अर्को कुरा क्लबहरु कार्यालय नभएर झोलामा कार्यालय बोकेर हिड्नु पर्यो भने दुुर्दशा हुन्छ । क्लबहरुको कार्यालय हुनैपर्छ । जुन कार्यालयमा बसेर खेल र खेलाडी सम्बन्धी प्रशासनिक काम गर्न सकियोस्।
क्लबहरुका भौतिक सुविधा लगायत अन्य थुप्रै विकासका कामहरु गर्ने ज्ञान पनि हुनुपर्छ । उदाहरणका लागि प्रायोजक परिचालन गर्न सक्ने क्षमता क्लबहरुमा हुनुपर्छ । आखिर क्लबहरुले प्रायोजक रोजेर नै प्रतियोगिताहरु सञ्चालन गरिरहेका हुन्छन् । यस लगायत खेलाडीहरुको मेडिकल रिपोर्ट–प्रोफाइल, खेल रिपोर्ट संकलन र क्लबहरुको इतिहास आदि व्यवस्था गर्नुपर्छ।
यी माथिका केहि कुरा बाहेक पनि अन्य थुप्रै कुराहरु छन् । जसको अभावमा क्लबहरु दुर्लब बनिरहेका हुन सक्छन् । प्राय सबै क्लबहरु प्रत्येक वर्ष प्रगति भएकै हुनुपर्छ । साथै क्लबसँग आवद्ध खेलाडीको ‘हेड टु माउथ’ को व्यवस्था पनि राम्रोसँग गर्नुपर्छ । खेलाडीहरुले पाउनुपर्ने सुविधाहरु नियमित पाउनुपर्छ।
के महिला, के पुरुष खेलाडीहरुको ६ महिना लिग मात्र सञ्चालन गर्दैमा व्यापक विकास हुन्छ भनेर सोच्नुपर्दा लिगलाई प्रभाव पार्ने तत्वहरुको व्यवस्था विस्तारै लग्नु पर्छ। व्यवस्था पुर्ति गर्न सक्यौं भने पक्कै पनि प्रगति हुनेछ।




